Cover
RAPPORT

Vastgoedfinanciering: klaar voor de toekomst

Congresbundel van de Stichting Fundatie Bachiene

De vastgoedsector speelt een belangrijke rol in de Nederlandse economie. Vastgoed is overal aanwezig, van het bedrijfsleven en de publieke sector tot huisvesting. Onze economie kan niet draaien zonder de vastgoedsector, en daarnaast draagt de sector zelf ook substantieel bij aan de productie in Nederland. Financiering door banken en investeringen door beleggers zorgen er op hun beurt voor dat de vastgoedsector functioneert. Zo zorgt financiering voor de ‘smeerolie’ die nodig is om projecten te realiseren, ook al komen de inkomsten hiervan pas na de voltooiing van de bouw binnen. Hier kunnen al gauw enkele jaren tussen zitten en financiering helpt om deze jaren te overbruggen. Daarnaast zijn beleggers, als eigenaar van veel vastgoed, de partijen die deze gebouwen exploiteren en hiermee de rest van de economie een dienst verlenen.

Zoals echter alle financiële activiteiten is ook vastgoedfinanciering niet zonder risico. De laatste vijftien jaren hebben laten zien dat deze financiering problemen voor de financiële stabiliteit met zich kan brengen. Terwijl aan het begin van deze vastgoedcyclus, eind jaren 90, prijzen sterk stegen en nieuwbouw een grote vlucht nam, bouwden zich onevenwichtigheden op in de financiële sector. De financiële crisis die begon in 2007, heeft deze problemen aan het licht gebracht, waardoor banken in binnen- en buitenland zijn omgevallen. Vooral in Ierland en Spanje heeft een aantal banken forse verliezen op vastgoed moeten nemen, hetgeen de nationale autoriteiten ertoe heeft genoopt de vastgoedportefeuilles van deze banken af te wikkelen en/of de banken te nationaliseren.

De vastgoedcrisis heeft ook Nederland niet gespaard. Dit begon in 2012, toen erkend werd dat een aantal banken (onder andere SNS Bank en Rabobank) met ernstige vastgoedproblemen kampte. DNB heeft in haar Overzicht Financiële Stabiliteit (OFS) in het najaar van 2012 gewaarschuwd voor deze problemen, waarbij zij vooral hamerde op de kwaliteit en juistheid van taxaties. In januari 2013 leidden de problemen bij SNS Bank tot nationalisatie van SNS Reaal, waarbij de vastgoedportefeuille in een bad bank apart werd gezet.

In 2013 startte DNB, mede daarom, een uitgebreid boekenonderzoek (asset quality review, AQR) naar de vastgoedportefeuilles van de drie grootbanken ING, Rabobank en ABN Amro. Dit onderzoek wees uit dat veel taxaties onder de maat waren, en ook dat de voorzieningen en kapitaalniveaus voor deze portefeuilles niet hoog genoeg waren. Deze banken hebben hun voorzieningen en kapitaal in 2014 verhoogd. De AQR van de ECB en gelijktijdige stresstest van de Eba in 2014 bevestigden de eerdere bevindingen van DNB. In het najaar van 2015, tot slot, heeft DNB (in haar OFS) verder vooruitgekeken naar de structurele ontwikkelingen op de markten voor kantoren- en winkelvastgoed. Zij concludeert dat deze ontwikkelingen kunnen leiden tot een structureel lagere vraag naar dit vastgoed, met name in perifere gebieden in Nederland; financiers zullen hier rekening mee moeten houden.

logo experttube

Video's op het gebied van Audit & Control, Actuariaat & Risk Management, Juridisch & Fiscale Zaken, Pensioenen, Schade & Hypotheken, Compliance en Investment Management.

Bekijk ons volledige overzicht op www.experttube.nl.