Cover
RAPPORT

Effecten mogelijke rentestijging in de koopsector

Onnodige zorgen

Een stijging van de hypotheekrente zal komende jaren niet tot grote problemen leiden op de woningmarkt, laat AM:WEB weten. Dat is de conclusie van een onderzoekrapport, uitgevoerd door de Amsterdam School of Real Estate. 

De onderzoekers verwachten bovendien dat de kabinetsplannen van Rutte III – versnelde verlaging renteaftrek en afschaffing wet-Hillen – geen negatief effect zullen hebben op het aantal transacties of de ontwikkeling van de huizenprijzen. 

De onderzoekers van de Amsterdam School of Real Estate, een samenwerking van de vastgoedbranche, de overheid en de Universiteit van Amsterdam, wilden weten wat een verhoging van de rente zou betekenen voor de huizenverkoop. De huidige lage rente heeft er mede voor gezorgd dat het aantal transacties en de prijzen de afgelopen jaren flink zijn gestegen.

Inkomensgroei

Volgens de onderzoekers ligt de maximale hypotheeksom bij een rentetarief van 5 procent ongeveer 8 procent lager dan nu. Een toename van de hypotheekrente zien ze echter samengaan met een groei van het gemiddelde huishoudinkomen.  Uit de doorrekening van het regeerakkoord voor de jaren tot 2021 komt een inkomensgroei van 3,1 procent per jaar. “Wat betreft de maximale hypotheeksom weegt dit voldoende op tegen het negatieve effect van een eventueel stijgende hypotheekrente”, aldus het rapport.

Lagere woningprijzen

Wat verder uit het onderzoek naar voren komt is dat een verhoging van de hypotheekrente met 1 procent leidt tot een verlaging van de reële woningprijs met ongeveer 6 procent. De prijzen zullen volgens de onderzoekers niet onmiddellijk wijzigen, maar geleidelijk. Als de hypotheekrente denkbeeldig meteen 4 procent bedraagt, levert dat een lagere prijsstijging ten opzichte van het basisscenario op van -8 procent. Bij een geleidelijke stijging naar 4 procent, is het effect op de woningprijzen na vijf jaar -3 procent ten opzichte van het basisscenario.

Mede door de verwachte inkomstenontwikkeling kan de Nederlandse koopwoningmarkt de komende jaren een stijging van de hypotheekrente goed aan, concluderen de onderzoekers. Een verschuiving naar huur door de stijgende rente verwachten ze niet. De koopwoningmarkt blijft volgens de Amsterdam School of Real Estate voor veel huishoudens de enige reële mogelijkheid. De vrije huursector biedt nog weinig aantrekkelijke en betaalbare alternatieven.

Versnelde verlaging renteaftrek

Ook de voornemens van het kabinet-Rutte III zullen niet tot grote klappen leiden voor de woningmarkt. “Het effect van de versnelling van de verlaging van het aftrekpercentage wordt rekentechnisch gecompenseerd door de verlaging van het eigenwoningforfait. Als deze maateregelen in de huidige marktomstandigheden zouden worden ingevoerd, zou dit als welkom ‘bluswater’ voor een overspannen woningmarkt kunnen fungeren. Nu de maatregelen pas in 2020 ingaan, is het effect ongewis omdat de marktomstandigheden dan anders kunnen zijn. Hoe dan ook zal het effect op de woningmarkt echter beperkt zijn”, schrijven de onderzoekers.

Wet-Hillen

Het inkomenseffect van de afschaffing van de wet-Hillen noemen de onderzoekers gering. Dat komt doordat het eigenwoningforfait bij (bijna) afgeloste koopwoningen geleidelijk wordt ingevoerd. Op korte termijn verwachten ze geen effect. “Huishoudens met een hypotheek zullen op termijn wellicht minder geneigd zijn om te verhuizen naar een goedkopere woning zonder hypotheek. Dergelijke verhuisbewegingen komen echter in beperkte mate voor”, aldus het rapport.

Maximale hypotheek

Het grootste en positiefste effect op de woningmarkt verwachten de onderzoekers van een maatregel die juist niet is genomen, namelijk de verdere verlaging van de loan-to-value. Die blijft ook na 2018 op 100 procent. “Voor starters zou het steeds lastiger worden om een koopwoning te financieren als de loan-to-value geleidelijk verder verlaagd zou worden tot bijvoorbeeld 90 procent. Met de verlaging van de loan-to-value tot 100 procent en aflossingsplicht die voor nieuwe leningen is ingevoerd, is het risico voor starters om ‘onder water’ te komen al sterk verminderd.”

logo experttube

Video's op het gebied van Audit & Control, Actuariaat & Risk Management, Juridisch & Fiscale Zaken, Pensioenen, Schade & Hypotheken, Compliance en Investment Management.

Bekijk ons volledige overzicht op www.experttube.nl.

logo CareerTube

Videoplatform met werkenbij video's van toonaangevende organisaties in de financiële wereld. Met een focus op de finance specialisatie zorgt de koppeling met de 17 (niche) vacaturesites van CareerGuide direct voor een relevant bereik.

Bekijk ons volledige overzicht op www.careertube.com.